Życie

Pochodzenie

Jean (później Johann i Jan), syn francuskiego arystokraty i emigranta Jeana de Montalban, urodził się w Wiedniu, prawdopodobnie 21 listopada 1799 r., i został ochrzczony w Katedrze Św. Szczepana. Początkowo nosił nazwisko ojca, de Montalban.

Jean de Montalban - ojciec opuścił ojczyznę chroniąc się przed terrorem Rewolucji Francuskiej i osiedlił się w Wiedniu. Kilka lat później zginął w bitwie pod Wagram, 5 lub 6 lipca 1809 r. Po śmierci ojca dziesięcioletni Jean został adoptowany przez swojego austriackiego guwernera, Josepha Ruckgabera. Francuskie imię, Jean, zmienił potem na Johann i wreszcie Jan, które widnieje na jego grobowcu we Lwowie.

Nauka

Edukację muzyczną rozpoczął w Wiedniu, pod kierunkiem Johanna Nepomuka Hummla, austriackiego kompozytora i pianisty słowackiego pochodzenia. Później studiował w Paryżu, prawdopodobnie w latach 1816-19.

Pierwsze koncerty

Po raz pierwszy odwiedził Lwów w roku 1815. W styczniu 1818 r., jeszcze jako student, zaprezentował się w serii koncertów fortepianowych i zyskał spory rozgłos. Od roku 1820 regularnie występował we Lwowie z koncertami i akompaniował miejscowym muzykom.

W 1826 roku Ruckgaber zamieszkał we Lwowie na stałe. Koncertował, pracował jako nauczyciel gry na fortepianie oraz kompozytor. Drukarnia Franciszka Pillera we Lwowie wydawała drukiem jego utwory. Była to głównie muzyka taneczna, romanse, oraz pieśni.

Młody Jan Ruckgaber, autor nieznany (http://uk.wikipedia.org, 2015)
Ernest Ruckgaber, fotografia (zbiory rodzinne)

Rodzina

W dniu 15 sierpnia 1834 r. Jan Ruckgaber ożenił się z Marią Ksawerą Markl, córką Węgra barona Jana Markla i Polki Janiny z Balewiczów.

Mieli sześcioro dzieci, z których najmłodszy syn, Ernest, żonaty z Anną Schier, córką Szkotki Anny Scarley i Józefa Schiera, lwowskiego jubilera, zapoczątkował gałąź rodziny, której potomkowie żyją dziś w Warszawie.

Praca

Pianista i kompozytor popularnej muzyki, Jan Ruckgaber był charyzmatyczną postacią. Koncertował w wielu Europejskich miastach. W latach 1840-tych w Paryżu poznał Fryderyka Chopina i Franciszka Liszta.

Stworzył od podstaw Galicyjskie Towarzystwo Muzyczne. Położył fundamenty profesjonalnej edukacji muzycznej we Lwowie, otwierając w 1839 roku Szkołę Muzyczną oraz, kilka lat później, Konserwatorium, które pracuje do dzisiaj, pod nazwą Lwowskiej Narodowej Akademii Muzycznej. Podczas pięćdziesięciu lat aktywności publicznej wykształcił trzy pokolenia muzyków i melomanów i zdobył szacunek lwowskiego środowiska muzycznego.

Schyłek

Ostatnie lata życia spędził u ukochanej córki, nadal pracując jako pedagog i kompozytor. Jan Ruckgaber zmarł we Lwowie, 5 stycznia 1876 r. Jest pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim, w grobie rodzinnym Józefa i Anny Schier, teściów córki, u której mieszkał.

Później córka niestety zniszczyła jego testament, zawierający informację co do sposobu powrotu do prawdziwego rodowego nazwiska. Tym samym nić prowadząca do odzyskania nazwiska de Montalban została ostatecznie zerwana.

Grobowiec Jana Ruckgabera na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie (Fot. Michał Piekarski)

More information in a form of Jan Ruckgaber’s full biography, in English and in Polish, is ready for download here.